FENOBARBITON monitoring – Epilepsija kod pasa i mačaka

FENOBARBITON monitoring

Fenobarbiton je antikonvulzivni lek. Indikovan je u slučajevima akutnih napada opasnih po život pacijenta, ali i u okviru menadžmenta konvulzija tokom dugog vremenskog perioda. Fenobarbiton je najčešće prvi lek izbora u ovakvim slučajevima i dobro deluje bez obzira na primarne uzroke napada, koji mogu biti posledica trovanja, infektivnih stanja, epilepsije i/ili neoplazija na mozgu.

U slučajevima dugotrajne terapije u cilju kontrole konvulzija, redovno praćenje koncentracije fenobarbitona u krvi je od značaja za zdravlje i dobrobit pacijenata. Terapijske koncentracije koje su više od gornje vrednosti (150.0 µmol/L), dovode do nepovratnih oštećenja ćelija jetre.

Na osnovu doze fenobarbitona koju pacijent unese oralno u organizam ni na koji način nije moguće predvideti koncentraciju koju ovaj lek postiže u krvi. Ovaj odnos je različit od pacijenta do pacijenta i zavisi od mnogo faktora. Jedan od njih je i vreme unosa hrane u odnosu na trenutak davanja terapije.

Praćenje i prilagođavanje terapijske koncentracije fenobarbitona je neophodno na početku uvođenja ovog leka. Pored nekoliko protokola za praćenje koncentracije u krvi, najbitnije je posmatranje kliničke slike, odnosno stepena učestalosti konvulzija.

Preporuke ACVIM-a su sledeće

1. Prvi uzorak bi trebalo testirati 14 dana nakon početka terapije.
2. Drugi uzorak bi trebalo testirati 6 sedmica nakon početka terapije.
3. Na svakih 6 meseci bi trebalo kontrolisati koncentraciju u krvi, ukoliko je pacijent imao barem 2 napada u tom periodu.
4. Određivanje koncentracije u krvi bi trebalo ponoviti 14 dana nakon promena u terapijskoj dozi.

Vreme za koje se fenobarbiton razgradi u jetri pacijenta varira između 24 i 72 sata. Oralna terapija bi zbog toga trebalo da se daje na 12 do 24 sata. Koncentracija u krvi varira u toku dana. Najvišu koncentraciju fenobarbiton postiže 2 do 6 sati nakon davanja terapije. Nakon toga koncentracija opada do trenutka davanja nove doze leka. Za određivanje koncentracije fenobarbitona se preporučuje uzorkovanje neposredno pre davanja terapije, jer je to teorijski najniža koncentracija koju lek postiže u krvi.

Pošto postoji velika individualna razlika između pacijenata u metabolisanju fenobarbitona, pored praćenja koncentracije u krvi, neophodno je uzeti u obzir kliničku sliku, nalaze kliničkog pregleda, rezultate hematoloških i biohemijskih pretraga i rezultate drugih dijagnostičkih procedura.

Zbog određenog stepena toksičnosti u slučajevima dugotrajne terapije, potrebno je kontrolisati opšte stanje organizma uz pomoć fenobarbiton monitoring profila, opšteg profila i uz pomoć stimulacionog testa žučnih kiselina.

DVM, PhD, MS, Strahinja Medić